ARHEOLOŠKA NALAZIŠTA

Spomenici kulture su od izuzetnog značaja za opštinu Sečanj i mnogi su stavljeni pod zaštitu države. Postoji veliki broj vrednih kulturo-istorijskih, verskih, i arhitektonskih spomenika.

Brojni spomenici arheologije iz praistorije, neolita, bakarnog, bronzanog i srednjovekovnog doba otkriveni su i istraženi u ovom kraju. Najnovije arheološko nalazište u dolini Tamiša je srednjovekovna nekropola (XI – početak XIII veka). Pronađne su ljudske kosti i različiti predmeti toga vremena.

Vredni arheološki spomenici na ovim prostorima su:

  • Lokalitet „Stara Barda“– između Šurjana i Boke, na levoj obali Tamiša. Na celom potezu postoje mnoga praistorijska nalazišta i humke iz neolita.
  • Lokalitet „Govedareva humka“ – najznačajniji u ovom kraju. Tu su pronađeni keramički predmeti koji su imali ornamente urezane u grubim predmetima.
  • Lokalitet „Šibova humka“- praistorijsko naselje gde su nađeni fragmenti vatinske keramike.
  • Lokalitet „Stari vinogradi“– u Banatskoj Dubici, gde su pronađeni fragmenti keramike, pečene zemlje, životinjske kosti, kamene sekire i grob sa ljudskim kostima.
  • Lokalitet  „Bavanište“ –  velika humka na desnoj obali Tamiša  idući od Jaše Tomića prema selu Šurjan, što znači Balvanište ili selo na balvanima.
  • Lokalitet „ Selište“ – nasuprot Bavaništa na levoj obali Tamiša.
  • Lokalitet „Janjin budžak“ – gde je obala Tamiša visoka 8 metara, opažaju se u lesu stara ognjišta.
  • Lokalitet u Krajišniku – kasno srednjovekovno naselje.
  • Lokalitet „Ciglana“ – u Sečnju, potiče iz metalnog doba. Jedna od poznatijih ostavki koja je otkrivena u Banatu, pripadaju tipu trgovačke ostavke.
  • Lokalitet Atar C.
  • Lokalitet Fabrika alatnih mašina.

SAKRALNI OBJEKTI

Kojim god putem da putnik dolazi u ovaj kraj prvo će u daljini ugledati crkve koje se već vekovima ponosno uzdižu nad ravnicom Banata dodirujući svojim tornjevima nebo.

Svaki od ovih sakralnih objekata pleni upečatljivom lepotom i izuzetnim graditeljskim umećem, svedočeći o ljudima i događajima vezanim za ova mesta.

Zbog svoje kulturno-umetničke  i istorijske vrednosti pojedini su zaštićeni kao spomenici kulture od velikog značaja.

A to su:

  • Hram Vaznesenja Gospodnjeg – u Jarkovcu, izgrađen je u drugoj polovini XVIII veka. Ikonostas je rad Konstantina Danila (1863-1875), a zidne slike naslikao je Stevan Aleksić. U njoj se nalazi oslikana ikona      „Raspeće sa dva andjela“, jedno od najboljih umetničkih dela u našoj ikonografiji.
  • Crkva Svetog Nikole – u Neuzini, izgrađena je 1811. godine. Sadašnji ikonostas u crkvi je sklopljen od ikona različitih autora (od XVIII do kraja XIX veka). Najstarija ikona „Bogorodice sa Hristom“ potiče iz 1770. godine. Crkva je vredan primer skladne seoske građavine, a svojom skladnošću i raznovrsnim inventarom koji čuva, predstavlja značajan dokument duhovnog nasleđa.
  • Crkva Svetog  Nikole – u Jaši Tomić, izgrađena je 1746. godine. Crkva je rađena u romanskom stilu. Ikonostas i zidne slike delo su Stevana Aleksića iz 1905. godine. Freske i ikone radio je Nedeljko Popović Šerban (1752-1755).
  • Uznesenje Blažene Djevice Marije – u Jaši Tomić. Rimokatolička crkva  izgrađena je 1911. godine. Pred njenom lepotom posetilac ne može da ostane ravnodušan. Zadivljujući objekat ostao je budućim generacijama kao istorijski i materijalni trag ekonomske moći mesta i meštana. Građena je kao monumentalna, jednobrodna crkva, sa trostranom aspidom i zvonikom koji je sa zapadne strane. Krase je raskošna dekoracija, vredni vitraži i skladne proporcije. U crkvi se nalaze dve slike se temom Vazesenja Bogorodice. Jedna je rad Vase Pomorišca iz 1906. godine, a drugu je potpisao Johanes Mertz iz Budima 1799. godine.
  • Hram Preobraženja Gospodnjeg –  u Šurjanu, izgrađen je 1939. godine. Spomenik je kulture od velikog značaja. Stanovnici rumunskog Čavoša preneli su ikone sa svog ikonostasa u mesto Šurjan, čija je crkva u današnjem obliku podignuta 1939. na mestu starijih građavina (prve iz 1765. i druge iz 1835.).  Sve prenete ikone (njih tridesetak) i dva para carskih dveri (XVIII vek) podeljene su u tri serije.

Ostali sakralni objekti koji krase opštinu Sečanj i koji takođe poseduju određen kulturno-istorijski značaj su:
  • Hram Svetog Save – u Konaku, izgrađjen je 1758. godine.
  • Crkva Svetog Ivana Krstitelja – u Konaku, izgrađena je 1895. godine.
  • Hram Svete Trojice – Banatska Dubica, izgrađen je 1789. godine.
  • Crkva Sniježna gospa – Neuzina, izgrađena je 1895. godine.
  • Navještenje blažene djevice Marije – Boka, izgrađena je 1840. godine.
  • Crkva Svetog Nikole – Boka, izgrađena 1910. godine.
  • Crkva Velikomučenika Dimitrija – Sutjeska, izgrađena 1896. godine.
  • Hram Svetog Vaskrsenja Hristovog – Sutjeska, izgrađen 1993. godine
  • Hram Svetog Dimitrija – Sečanj, izgrađen 1995. godine.

DVORCI

DVORAC  „DANIJEL“

Konak

Na magistralnom putu Zrenjanin – Vršac u mestu Konak, stotinak metara pre mosta na reci Brzavi sa leve strane nalazi se dvorac Danijel. Izgradio ga je grof Danijel Ladislav 1884. godine  u klasicističkom stilu. Dvorac je spomenik kulture od velikog značaja.

Uz glavnu zgradu, koja je služila za stanovanje veleposednika, izgrađena je jedna skromnija građevina za stanovanje biroša i sluga, a nešto udaljeniji su ostali ekonomski objekti: konjušnica, štale i sl.

Dvorac okružuje lep park koji je jedan je od najočuvanijih vrednih predstavnika vrtne umetnosti XIX veka na teritoriji Srbije, sa retkim i vrednim stablima imponzantnih dimenzija među kojima ima i retkih egzotičnih vrsta (stabla ginka).

Danas se u dvorcu nalazi osnovna škola „Vuk Karadžić“, a u ekonomskim objektima se nalaze stanovi za predavače i druge radnike u školi. Dvorac i park oko dvorca su dobro očuvani.

DVORAC  “JAGODIĆ”

Konak

Dvorac je sagrađen na ivici šume u blizini mesta Konak, 1835. godine za Petra Jagodića. Porodica Jagodić je značajna za kulturnu istoriju srpskog naroda u Vojvodini. Jagodići su bili istaknuti članovi Matice Srpske.

Dvorac je sada u privatnom vlasnistvu i spomenik je kulture od velikog značaja.

MUZEJI

SPOMEN SOBA Dr BORISLAV JANKULOV- Jaša Tomić

Tvorac muzejske i etnološke zbirke u Jaši Tomić je dr Borislav Jankulov, direktor gimnazije u Pančevu. Zavolevši ovo mesto počeo je da se bavi arheološkim iskopavanjima. Stvorio je solidnu zbirku, koju je 1937. godine poklonio Sokolskom društvu. Osamdesetih godina u Domu kulture u Jaši Tomić uređuje se stalna postavka sa eksponatima koje je pronašao dr Borislav Jankulov na ovom području.  Muzejsku zbirku čine i razne iskopine sa nalazišta iz bronzanog i železnog doba. U okolini Jaše Tomića na desnoj obali Tamiša pronašao je tragove teramarskih sojenica, koje su jedine u Vojvodini. Nalazio je ostatke ljudskih kostiju i brojne tragove Kelta, Tračana, Slovena kao i predmete rimsko-provincijalne kulture.


DEPADANS NARODNOG MUZEJA ZRENJANINA – Sečanj

Zbog činjenice da su ovde otkriveni mnogobrojni ostaci bogate istorije naročito kada je reč o daljoj prošlosti  Sečanj je dobio svoju stalnu arheološku postavku u sklopu koje je izloženo oko 50 eksponata ( ukrasni predmeti, oruđe, fragmenti keramike, urne ). Dalja izučavanja i iskopavanja mogla bi da promene današnju sliku o tome šta se ovde događalo.